Κρίσεις Πανικού….
Γιατί σε κάποιους ο πανικός επιμένει: Όταν η κατανόηση δεν είναι αρκετή.
«Αφού το καταλαβαίνω, γιατί συνεχίζεται;»
Υπάρχουν άνθρωποι που κατανοούν τι συμβαίνει στον πανικό.
Ξέρουν ότι:
- τα συμπτώματα δεν είναι επικίνδυνα
- πρόκειται για αντίδραση του οργανισμού
- ο φόβος ενισχύεται από τη σκέψη
Και όμως… η ένταση παραμένει. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει απογοήτευση και σύγχυση.
Όταν η γνώση δεν αρκεί….
Η γνωσιακή κατανόηση είναι σημαντική, αλλά δεν είναι πάντα αρκετή από μόνη της.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενεργοποιούνται βαθύτερα μοτίβα:
- ευαλωτότητας
- αβοηθησίας
- έλλειψης ασφάλειας
Και αυτά δεν αλλάζουν μόνο με τη λογική.
Ο ρόλος των παλαιότερων εμπειριών
Ο πανικός μπορεί να συνδέεται με εμπειρίες του παρελθόντος.
Εμπειρίες όπου το άτομο ένιωσε:
- εκτεθειμένο
- απροστάτευτο
- χωρίς έλεγχο
Αυτές οι εμπειρίες δεν είναι πάντα συνειδητές. Αλλά αποτυπώνονται στο σώμα.
Το σώμα και η συναισθηματική μνήμη
Το σώμα δεν αντιδρά μόνο σε αυτό που συμβαίνει τώρα.
Αντιδρά και σε αυτό που έχει “μάθει” να φοβάται.
Αυτό ονομάζεται συναισθηματική μνήμη.
Έτσι, μια κρίση πανικού μπορεί να ενεργοποιείται όχι μόνο από το παρόν ερέθισμα, αλλά και από παλιότερες εμπειρίες που δεν έχουν επεξεργαστεί.
Γιατί ο πανικός επιμένει;
Όταν ενεργοποιούνται αυτά τα βαθύτερα σχήματα:
- η αντίδραση γίνεται πιο έντονη
- η εμπειρία μοιάζει πιο “βαριά”
- η αλλαγή απαιτεί κάτι περισσότερο από κατανόηση
Γι’ αυτό σε κάποιες περιπτώσεις ο πανικός επιμένει.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία σε βάθος;
Η θεραπευτική δουλειά μπορεί να προχωρήσει σε δύο επίπεδα:
✔ Γνωσιακό επίπεδο (σκέψεις & ερμηνείες)
✔ Βαθύτερο επίπεδο (συναισθηματικά σχήματα & εμπειρίες)
Μέσα από προσεγγίσεις όπως η Schema Therapy και η επεξεργασία εμπειριών:
- αναγνωρίζονται τα βαθύτερα μοτίβα
- επεξεργάζονται οι παλιές εμπειρίες
- δημιουργείται μια νέα αίσθηση ασφάλειας
Όταν η αλλαγή γίνεται ουσιαστική
Όταν συνδυάζεται η κατανόηση με τη βαθύτερη επεξεργασία:
- η αλλαγή γίνεται πιο σταθερή
- μειώνεται η ένταση του πανικού
- ενισχύεται η εμπιστοσύνη στον εαυτό
Δεν αλλάζει μόνο η σκέψη. Αλλάζει η εμπειρία.
Συμπέρασμα
Ο πανικός δεν είναι πάντα μόνο θέμα σκέψης.
Σε κάποιες περιπτώσεις, συνδέεται με βαθύτερα βιώματα και συναισθηματικά μοτίβα.
– Και αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να επιμένει.
Με μια ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση, που αγγίζει και αυτά τα επίπεδα, η αλλαγή μπορεί να γίνει πιο ουσιαστική και διαρκής.
📚 Ενδεικτική βιβλιογραφία
Young, J. E. et al. (2003). Schema Therapy.
Arntz, A. (2012). Imagery rescripting.
