Μπογιατζή Κυριακή Ψυχολόγος
Τα ωφέλη της Ζωοθεραπείας !
Ζωοθεραπεία
Η Ζωοθεραπεία μπορεί να συμβάλει θετικά σε πολλούς τομείς της ανάπτυξης και της ψυχικής υγείας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διαχείριση του άγχους και των συναισθημάτων, η ενίσχυση του αυτοελέγχου, η δημιουργία ασφαλών δεσμών, η μείωση της παρορμητικότητας, η ενίσχυση της κοινωνικής υποστήριξης, η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και η προώθηση της φυσικής δραστηριότητας.
Μαθαίνοντας να "μπαίνουμε στις πατούσες" του άλλου!
Τα ζώα επικοινωνούν διαφορετικά από εμάς. Δεν χρησιμοποιούν λέξεις, κι έτσι το παιδί καλείται να παρατηρήσει, να αναγνωρίσει και να κατανοήσει τα μη λεκτικά τους μηνύματα.
Ποια είναι τα οφέλη ενός ζώου διαμεσολάβησης στη θεραπεία;
-
Σωματική και Γνωστική Ανάπτυξη
-
Συναισθηματική Ανάπτυξη
-
Ηθική Ανάπτυξη
-
Ανάπτυξη της ενσυναίσθησης
Σωματική & Γνωστική Ανάπτυξη
Αναφορικά με τη σωματική δραστηριότητα, το παιχνίδι ή οι βόλτες που πραγματοποιούνται με το σκύλο, αυξάνουν την όρεξη για φυσική δραστηριότητα.
Παράλληλα, η αλληλεπίδραση με τα ζώα ενισχύει τη γνωστική ανάπτυξη. Σύμφωνα με τη θεωρία του Piaget, τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από εμπειρίες που τα βοηθούν να αναδομούν τον τρόπο σκέψης τους. Τα ζώα παρουσιάζουν συμπεριφορές που μοιάζουν με τις ανθρώπινες, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζουν χαρακτηριστικά και συμπεριφορές που προκαλούν την περιέργεια και τον προβληματισμό. Η επαφή αυτή διευρύνει τον τρόπο σκέψης των παιδιών και υποστηρίζει τη γνωστική, κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη.
Πολλά παιδιά αντιμετωπίζουν τα ζώα ως φίλους ή ακόμη και ως μέλη της οικογένειάς τους. Έρευνες, έχουν δείξει ότι τα παιδιά, παίζοντας με τα ζώα νιώθουν ότι κι εκείνα τα καταλαβαίνουν σα φίλους τους. Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι αισθάνονται πως τα ζώα τα κατανοούν και τα αποδέχονται χωρίς κριτική κι έτσι τα εμπιστεύονται πιο εύκολα. Ακόμη και όταν το ζώο δεν τους ανήκει, επιθυμούν να αλληλεπιδρούν μαζί του, καθώς βιώνουν μια σχέση ασφάλειας, αποδοχής και εμπιστοσύνης.
Η φροντίδα ενός ζώου προσφέρει επίσης πολύτιμες ευκαιρίες για την ανάπτυξη της υπευθυνότητας και της φροντίδας προς τους άλλους. Μέσα από αυτές τις εμπειρίες, τα παιδιά εξασκούνται στην ανάληψη ευθύνης και στην κάλυψη των αναγκών ενός άλλου ζωντανού οργανισμού.
Έρευνες έχουν ακόμη δείξει ότι η επαφή με τα ζώα μπορεί να μειώσει το αίσθημα της μοναξιάς, ιδιαίτερα σε παιδιά που βιώνουν δύσκολες οικογενειακές συνθήκες, όπως ο χωρισμός των γονέων. Επιπλέον, τα παιδιά που αναπτύσσουν θετικές σχέσεις με τα ζώα φαίνεται να δημιουργούν και πιο θετικούς δεσμούς με τους γονείς τους, καθώς τα ζώα λειτουργούν συχνά ως γέφυρα επικοινωνίας και ενισχύουν τη συναισθηματική σύνδεση μέσα στην οικογένεια.
Συναισθηματική Ανάπτυξη
Τα ζώα συμβάλλουν ουσιαστικά στη διαχείριση των συναισθημάτων. Μέσα από τον δεσμό που δημιουργείται, τα παιδιά μπορούν να εκφράσουν και να επεξεργαστούν πιο εύκολα δύσκολα συναισθήματα, όπως ο φόβος, η θλίψη ή το άγχος.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι έρευνες έχουν δείξει πως ακόμη και παιδιά που έχουν εκτεθεί σε ενδοοικογενειακή βία βιώνουν χαμηλότερα επίπεδα στρες και μειωμένα αισθήματα μοναξιάς όταν υπάρχει η παρουσία ενός ζώου.
Ηθική Ανάπτυξη
Η αλληλεπίδραση με τα ζώα συμβάλλει και στην ηθική ανάπτυξη των παιδιών. Μέσα από αυτή τη σχέση κατανοούν ότι τα ζώα είναι έμβια όντα με ανάγκες και δικαιώματα. Αντιλαμβάνονται ότι χρειάζονται τροφή, άσκηση, παιχνίδι, κτηνιατρική φροντίδα, κοινωνικοποίηση και σεβασμό.
Σε έρευνες με παιδιά ηλικίας 7 έως 13 ετών, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι δεν είναι σωστό να κακοποιείται ή να εγκαταλείπεται ένα ζώο, ακριβώς επειδή αποτελεί μια μορφή ζωής με δικαιώματα. Μέσα από αυτές τις εμπειρίες τα παιδιά απομακρύνονται σταδιακά από μια εγωκεντρική οπτική και αναπτύσσουν μεγαλύτερη υπευθυνότητα, φροντίδα και σεβασμό απέναντι στους άλλους.
Ανάπτυξη της ενσυναίσθησης..
Ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά σχετίζονται με τα ζώα συχνά μεταφέρεται και στις ανθρώπινες σχέσεις τους. Μέσα από το παιχνίδι και την αλληλεπίδραση καλούνται να κατανοήσουν τις ανάγκες και τα «μη λεκτικά» μηνύματα ενός διαφορετικού είδους. Είναι σα να προσπαθούν να “μπουν στις πατούσες” τους. Με αυτόν τον τρόπο καλλιεργείται η ενσυναίσθηση, η ικανότητα κατανόησης της διαφορετικότητας και ο σεβασμός προς τους άλλους.
Ιδιαίτερα στις σύγχρονες αστικές κοινωνίες, όπου η επαφή με τα ζώα είναι περιορισμένη, οι ευκαιρίες αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Παράλληλα, η φροντίδα ενός ζώου συμβάλλει στην αποδόμηση στερεοτύπων σχετικά με τους έμφυλους ρόλους, αναδεικνύοντας ότι η φροντίδα και η υπευθυνότητα αποτελούν αξίες που αφορούν όλους.
Fine, A. H., Mueller, M. K., Ng, Z. Y., Griffin, T. C., & Tedeschi, P. (Eds.). (2025). Handbook on animal-assisted therapy: Foundations and guidelines for animal-assisted interventions (6th ed.). Academic Press.
